Strona główna » JAK PRAWIDŁOWO TRZYMAĆ PIÓRO

JAK PRAWIDŁOWO TRZYMAĆ PIÓRO

Ważki temat prawidłowego trzymania przyborów do pisania poruszam w mojej książce „Italik. Pisz ładniej”. Postanowiłam jednak stworzyć na ten temat osobny wpis blogowy, bo to – niesłusznie – trochę pomijany aspekt pisania odręcznego.

Pomysł na ten artykuł zgłosiła młodziutka Czytelniczka mojego bloga, Dominika. Zgłaszają się do mnie mailowo także dorośli, którym niewygodnie się pisze wskutek nieprawidłowego chwytu długopisu oraz zatroskani rodzice chcący nauczyć swoje dzieci, jak poprawnie trzymać pióro. Sama jako mama dzieci w wieku szkolnym miałam wrażenie, że nauczyciele poświęcają temu zagadnieniu coraz mniej uwagi. Dlatego w dzisiejszym artykule zbiorę podstawowe informacje i porady, jak prawidłowo trzymać narzędzie piśmienne.

Prawidłowo – szczypcowo

Zacznijmy od wzorca z Sèvres, czyli chwytu idealnego. Jak wygląda i dlaczego jest taki, jaki jest? Zajrzyjmy do przedwojennego podręcznika pisma odręcznego Stefana Tatucha „Nauka pisma użytkowego i ozdobnego” (Lwów 1927) . Z książki tej korzystali nauczyciele ucząc dzieci ładnego pisania. „Rączka” to inaczej obsadka, a „palec wielki” – kciuk.

„Rączkę trzyma uczeń w ręce lekko, swobodnie i pewnie, by podczas pisania nie drgała. Przez zbyt silne przytrzymywanie rączki w palcach, pismo bedzie chwijne i drżące. Rączkę trzymają tylko trzy palce, tj. wielki, środkowy i wskazujący. Palec wielki końcem prawej strony dotyka rączki i przyciska ją lekko ku lewej stronie palca środkowego, a prawej wskazującego. Koniec wskazującego palca lekko w łuk zgięty, przytrzymuje rączkę u góry (…) i jest oddalony od jego końca 3 do 4 cm. Palce: serdeczny i mały, lekko podgjęte po placami, użytemi do trzymania pióra, pochylone są ku dłoni tak , żeby tylko prawa strona małego palca dotykała zeszytu. Rączka opiera się poza kostką głównego palca wskazującego. Prawa ręka przy pisaniu nie spoczywa na powierzchni lawki, opiera się tylko o nią palcem małym i łokciem”.

Opisany sposób trzymania pióra najlepiej zrozumiesz biorąc je do ręki i układając tak, jak zaleca autor. Zwróć uwagę, że Stefan Tatuch zwraca uwagę nie tylko na samo ułożenie palców, ale także lekkie i swobodne trzymanie pióra. Silne ściskanie powoduje chwiejne pismo, bywa także przyczyną bólu dłoni, a nawet odcisków na środkowym palcu. Zalecany przez niego chwyt, zwany trójpalcowym, to najbardziej ergonomiczny sposób trzymania pisadła, jak najbardziej aktualny współcześnie: kciuk i palec wskazujący jak szczypce trzymają pióro, palec środkowy je podtrzymuje.

więcej o nauce ładnego pisania w przedwojennych szkołach i Stefanie Tatuchu

Jak skorygować chwyt

Czy koniecznie trzeba trzymać pisak tak, jak wyżej napisałam? Absolutnie nie! Jeśli możesz pisać przez dłuższy czas nie czując dyskomfortu, nie ma takiej potrzeby. Mój chwyt nie jest idealny – (za) mocno ściskam pióro, a palce mały i serdeczny nie są podkulone lecz przylegają do środkowego. Nie wpływa to jednak znacząco na wygodę, dlatego nie podejmowałam próby zmiany sposobu trzymania. Jeśli nie wiesz, czy zmiana chwytu jest konieczna, spróbuj kreślić pisadłem fale i spirale. Nie masz się czym przejmować, gdy robisz to swobodnie.

Czasem jednak nieprawidłowy sposób trzymania narzędzia piśmiennego powoduje, że litery są koślawe. Wtedy warto powalczyć z przyzwyczajeniem. Im wcześniej, tym lepiej, dlatego radzę bacznie się przyglądać, w jaki sposób trzyma pisak dziecko i w razie potrzeby korygować chwyt. Możesz wypróbować trójkątną nakładkę pomagającą w nauce poprawnego trzymania narzędzi pisarskich. Zmniejsza ona napięcie mięśni i pomaga prawidłowo ustawić palce podczas pisania. Nakładkę taką mogą stosować także dorośli. Inny skuteczny sposób to przytrzymywanie kawałka chusteczki higienicznej palcami małym i serdecznym – pozostałe trzy palce trzymają pisak. Wymusi to na dłoni prawidłowe trzymanie pióra. Używaj chusteczki dopóki nie przyzwyczaisz ręki do nowego chwytu.

Pozycja przedramienia

sierysuje.pl jak prawidłowo trzymać pióro

Prawa ręka nie powinna przy pisaniu ani pięścią ani podręczem dotykać ławki”, pisał Tatuch. Na koniuszku prawej strony palca małego opiera się ręka piszącego”. Nie tylko w książce Tatucha, ale i w większości dawnych podręczników kaligrafii polecano opierać przedramię na blacie biurka tylko brzegiem małego palca. Dziś już nie piszemy całym ramieniem, przedramię opiera się na blacie, poruszamy tylko palcami i nadgarstkiem, dlatego tak trudno nam posługiwać się kursywą. Współczesna technika wymaga nowego stylu pisania – rezygnacji z łączenia wszystkich liter w wyrazach. Stąd zresztą wziął się pomysł popularyzacji italika w naszym kraju i napisania podręcznika tego kroju.

Co zatem z przedramieniem przy pisaniu? Staraj się, aby nie leżało na stole całym ciężarem, opieraj je głównie na małym palcu i łokciu. Zadbaj, aby mieć wokół siebie tyle miejsca, aby obydwie ręce swobodnie się mieściły: jedna pisze, druga podtrzymuje kartkę/zeszyt/notes.

Na koniec, moja dobra rada: nie od razu Kraków zbudowano. Walcząc o lepszy chwyt pióra czy to u dziecka, czy u siebie – ćwicz systematycznie, ale daj sobie czas. Nawyki to coś, co się zmienia powoli, nie w ciągu tygodnia. Powodzenia!

Udostępnij:

10 komentarzy

  1. XYZ pisze:

    Bardzo przydarny post. Jako mama trzecioklasistki przyznaję rację, temat zaniedbany przez nauczycielkę. Mimo prywatnej szkoły to my z mężem musieliśmy pokazać jak trzymać długopis. Mądry blog, miło się czyta, poprawna polszczyzna i ciekawe tematy.

    • Agata
      Agata pisze:

      Dziękuję, cieszę się, że lubisz się rysuje 🙂 Niestety, to zadanie szkoły w znacznej mierze zrzuciły na rodziców. Choć mam nadzieję, że są nauczyciele, którzy o to dbają, tylko pechowo na nich nie trafiłyśmy.

      Pozdrawiam

    • Agata
      Agata pisze:

      Najidealniejszy chwyt dla leworęcznych jest niemal lustrzanym odbiciem tego dla praworęcznych, czyli trójplacowego. Planuję napisać więcej na ten temat, ale muszę sobie znaleźć „konsultanta”, bo sama jestem praworęczna i nie znam tematu z autopsji.

      Pozdrawiam

  2. Amelka pisze:

    Mam 16 lat i mieszkam w Kanadzie. Jestem fanką Pani rysunków i kaligrafii. Tutaj każdy trzyma długopis jak chce, czasem dziwnie na maxa. Mnie na szczęscie Rodzice nauczyli w miarę prawidłowo.

    • Agata
      Agata pisze:

      W Stanach jest tak samo, czasem patrząc na filmiki amerykańskich kaligrafek jestem zdumiona, jak one trzymają brush peny. Ale grunt, żeby było wygodnie 😉

      Pozdrawiam Ciebie i rodziców!

  3. Agnieszka pisze:

    Zgadzam się, że ta sprawa jest zaniedbana przez nauczycieli. Nikt na to nie zwraca uwagi. Tak też było, gdy ja zaczynałam szkołę, na początku lat 90. Teraz zaczynają moje dzieci i nic się nie zmieniło.
    A jakie masz rady dla leworęcznych? Ja jestem mańkutem, ale jakoś opanowałam pisanie piórem, chociaż wszyscy wokół byli sceptyczni 😀

    • Agata
      Agata pisze:

      Leworęczni mają trzy główne rodzaje chwytu, jeden z nich jest niemal lustrzanym odbiciem tego dla praworęcznych. Najmniej polecany jest „hak”, bo może powodować ból ręki czy skurcze.
      Planuję wpis specjalnie dla leworęcznych w kontekście pisania i kaligrafii, ale muszę znaleźć kogoś leworęcznego do konsultacji, bo moja wiedza jest teoretyczna.
      Pozdrawiam!

  4. Małgosia K. pisze:

    Bardzo dobry i pożyteczny wpis! Ja byłam uczona trzymania pióra tak jak to opisałaś i weszło mi to w krew, można powiedzieć. Tak samo uczyłam moje dzieci, ale wiem, że w ich szkołach nauczyciele nie bardzo zwracali na to uwagę. Dzisiaj jak widzę, w jaki sposób młodzi ludzie nieudolnie trzymają pióro czy długopis, to mam wrażenie, że oni w ogóle niepiśmienni są! Ewidentnie nikt ich nie nauczył, jak należy posługiwać się tym narzędziem. A potem pretensje, że uczniowie bazgrolą…

    • Agata
      Agata pisze:

      U mnie też nauczycielka zwracała na to uwagę, przynajmniej z grubsza (chociaż też pamiętam, jak oduczała leworęcznego kolegę pisania dominującą ręką – takie czasy). Teraz młodzież w ogóle mało pisze odręcznie, ba, ja sama jakiś czas temu niemal przestałam pisac i wzięcie do ręki pisaka było dziwne, jakoś „nie pasował” do dłoni…

      Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.