Strona główna » SKETCHNOTKI – JAK (I PO CO) ROBIĆ NOTATKI WIZUALNE

SKETCHNOTKI – JAK (I PO CO) ROBIĆ NOTATKI WIZUALNE

Notatki wizualne, czyli takie, które łączą słowa i obrazki, pozwalają o wiele efektywniej przyswajać wiedzę. Przydają się nie tylko do nauki, ale także na co dzień, na przykład do notatek w Bullet Journalu.

Sketchnotingu (od słów sketch – „szkic” i note – „notatka”) nie udało się jeszcze zręcznie przetłumaczyć (w Internecie znajdziesz próby spolszczenia, np. ryślografia, gryznotki, rysonotki, myślografia; najlepiej chyba brzmi sketchnotka). Tym niemniej metoda rysunkowych notatek jest już w Polsce dobrze znana, są nawet ludzie (graphic recorders), którzy zawodowo na żywo rysują takie notatki na spotkaniach biznesowych.

Rysunkowe notki na żywo

Osoby tworzące wizualne notatki w trakcie konferencji czy szkoleń starają się wyłapać słowa kluczowe, odsiać dygresje i ozdobniki od istoty wypowiedzi. Sketchnotka – dostarczona uczestnikom po imprezie w postaci wydruku czy pliku pdf – jest uzupełnieniem materiałów od organizatorów i tego, co sami sobie zapisali. Dostałam kiedyś rysowaną notatkę po webinarze (internetowym wykładzie/prezentacji w czasie rzeczywistym) i chociaż moje własne zapiski były dla mnie przydatniejsze, doceniłam miły gest.

Zrób to sam!

Robione przez inne osoby notatki graficzne mają tę wadę, że są subiektywne. Najlepiej więc robić sketchnotki samodzielnie. Ma to dodatkowy plus – już w trakcie pracy nad nimi przyswaja się informacje. Sketchnoting nie wymaga umiejętności rysowania ani specjalnych przyborów. Wystarczy przyswoić sobie (lub samodzielnie wymyślić) uproszczone ikony/doodle i zapoznać się z podstawami hand letteringu.

Powyżej (w formie notatki graficznej rzecz jasna 😉 ) przygotowałam ściągawkę z podstaw sketchnotingu. To tylko sugestia na początek, z czasem wypracujesz własny styl robienia rysunkowych notatek.

W notatkach wizualnych podstawą jest tekst, rysunki go uzupełniają (w stopniu wygodnym dla Ciebie).

Rysunki w sketchnotkach

Chociaż teoretycznie sketchnotki mogłyby się obejść bez obrazków, wykorzystując tylko zróżnicowane kształtem, wielkością i kolorami litery, to jednak rysunki ułatwiają wydobywanie esencji z tego, co chcemy sobie wizualną notatką streścić. Im szybciej notujemy na wykładzie czy filmie, tym bardziej uproszczone powinny być rysunki. Jeśli czas nie goni, można je bardziej dopracować.

Wyżej wspomniałam o ikonach. Możesz korzystać z uniwersalnych (np. żarówka=pomysł, zegar=czas) albo wymyślić własne. Oprócz tych rysunków-symboli w notatkach wizualnych przydają się różnego rodzaju strzałki, chmurki i dymki (jak w komiksach). A także świetnie znane miłośnikom bulletjournalingu znaczniki (bullety, punktory) i banery. Emocje najłatwiej rysować wykorzystując ludziki (buźki lub postacie).

  Autor książki „The Sketchnote Handbook” Mike Rohde uważa, że większość rzeczy można narysować przy pomocy 5 kształtów (koło, kwadrat, trójkąt, kreska, kropka). I ma rację!

Czym rysować? Zawodowi graphic recorderzy wykorzystują markery, w Bullet Journalu albo zeszycie lepiej sprawdzą się czarne cienkopisy różnej grubości, a także kolorowe cienkopisy/flamastry, brush peny oraz zakreślacze.

Do notatek graficznych nadaje się dowolny papier, nawet zwykły do drukarki, jednak na początek warto rozejrzeć się za kropkowanym albo w delikatną kratkę. Papier grubszy lepiej zniesie kontakt z zakreślaczami i brush penami.

Typografia w skecznotkach

Idealnym krojem pisma do ilustrowanych notatek jest czytelny i przejrzysty print, szczególnie sprawdzą się duże litery alfabetu.

Główne zagadnienia, słowa kluczowe, tytuły wybij pogrubionymi literami albo otocz ramką. Bardziej szczegółowe informacje pisz cieńszymi i mniejszymi literami. Baw się pismem – dodawaj literom cienie, koloruj je, pogrubiaj.

Jak tworzyć ciekawe litery na bazie printu

Podstawy hand letteringu

„Oszukana kaligrafia”

Rysunek plus słowa, czyli konstrukcja rysowanej notatki

Forma sketchnotki zależy od Ciebie, możesz wykorzystać strukturę mapy myśli (tytuł pośrodku, od niego promieniście rozchodzą się grube gałęzie, które dzielą się na cieńsze i jeszcze cieńsze). Jednak robiąc notatki z lekcji, wykładu czy książki wygodniej Ci będzie zapewne wypisywać słowa kluczowe (w banerach czy ramkach) i wokół nich zbierać najważniejsze informacje wykorzystując elementy graficzne („dymki”, strzałki), rysunki i urozmaiconą typografię. Konstrukcja sketchnotki może być także kolista (notatka „wędruje” dookoła kartki), podzielona na kolumny lub – jeśli tylko jest to dla Ciebie czytelne – chaotyczna.

Przy prostszych notatkach, np. kolekcjach w Bullet Journalu, elementy notatki wizualnej mogą być po prostu wypisane jeden pod drugim, jak w spisie rzeczy do zapakowania na wycieczkę klasową (na zdjęciu powyżej).

Aby sketchnotka była estetyczna i czytelna, ogranicz się do jednego, dwóch kolorów (mogą być w kilku odcieniach). Banery, ramki, dymki możesz uatrakcyjnić cieniem, co da efekt 3D.

Do czego mogą się przydać notatki wizualne?

Sky is the limit! Ten sposób notowania sprawdzi się przez cały okres nauki szkolnej (jest równie dobry do przedmiotów humanistycznych, jak i ścisłych), a później na wszelkich zawodowych kursach, konferencjach, a nawet zebraniach. Rysowanie w trakcie robienia notatek pomaga lepiej się skupić nawet na nudnym wykładzie! Przy samokształceniu (z czego sama korzystam), to znaczy podczas słuchania/oglądania podcastów, webinarów, kursów online. Do wyciągania sedna z artykułów i książek.

Notatki wizualne ułatwiają także codzienne życie – możesz uzupełniać rysuneczkami listy zakupów, przy ich pomocy planować podróże albo po prostu dorzucać do bulletojournalowych dniówek doodle, które Ci pomogą w zapamiętaniu zadań. A czymże innym niż sketchnotkami są tak lubiane przez nas wszystkich ilustrowane „bucket listy”? (Tak na marginesie, jesienną listę rzeczy do zrobienia znajdziesz w Skarbcu, do którego dostęp mają wszyscy subskrybenci mojego newslettera). Na zdjęciu powyżej widać, jak sobie taką gotową bucket listę spersonalizowałam). Pod tę kategorię podciągnęłabym także moje pamiętnikarskie koła wspomnień.

Pomysłowe sposoby wykorzystania notatek graficznych można podejrzeć u Nauczonej. Jeśli chcesz się więcej dowiedzieć o myśleniu wizualnym, zajrzyj do książki „Mapy twoich myśli” Tony’ego Buzana i na stronę rohdesign.

Znasz taki sposób ułatwiania i uatrakcyjniania sobie nauki? Jeśli nie, radzę przetestować notatki wizualne, bo to naprawdę działa.

Udostępnij:

11 komentarzy

  1. Marta91107 pisze:

    Bardzo podobają mi się notatki w takiej formie. Ja swoje notatki zawsze wzbogacam w rysunki, schematy. Dodaję strzałki, opisy w ramkach. Jednak nigdy nie próbowałam robić typowej sketchnotki.

  2. Daria Stolarska pisze:

    Próbowałam ostatnio robić taką notatkę z webinaru. Ale szybko się zmęczyłam i wróciłam do notowania „po staremu”…
    Mam zamiar więcej rysować, szkicować, kupiłam akwarelki, więc jak się oswoję w ogóle z tym, że nie tylko piszę, ale i rysuję, to może będzie mi łatwiej.

    • Agata
      Agata pisze:

      No tak, z czegoś, co jest dość szybko i na żywo notatki wizualne robi się trudniej. Może na początek spróbuj zrobić taką sketchnotkę z ksiązki czy artykułu? Warto też z góry przygotować sobie tytuł, kolorystykę i doodle/ikony na dany temat.

      Powodzenia, pozdrawiam!

  3. Agata pisze:

    W ubiegłym tygodniu byłam na konferencji poświęconej czytaniu i książkom. W jej trakcje pani rysowała na olbrzymiej tablicy taką sketchnotkę. Byłam absolutnie zachwycona wychwyceniem w takiej fajnej formie najważniejszych zagadnień.
    Cieszę się, że „utrwaliłaś” mi ten pomysł w głowie – bo zamierzam wzbogacić moje notatki o takie rysuneczki i dumki. Rzeczywiście, więcej się zapamiętuje.

    • Agata
      Agata pisze:

      Ja na żywo nie widziałam, musi to fajnie wyglądać 🙂 I chyba to ciężka praca, bo konferencje potrafią trwać i trwać.
      A z tymi rysuneczkami to fakt dowiedziony naukowo! 🙂

      Pozdrawiam!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.